Autoklawy klasy B
Autoklawy klasy S
Autoklawy klasy N
Autoklawy klasy B
Najbardziej zaawansowana i najczęściej stosowana klasa autoklawów medycznych. Umożliwia sterylizację wszystkich rodzajów wsadu — zarówno nieopakowanego, jak i zapakowanego (np. w pakiety papierowo-foliowe), a także narzędzi o budowie porowatej i kanałowej.
Kluczowym wyróżnikiem autoklawów klasy B jest potrójna próżnia frakcjonowana, która zapewnia skuteczne usunięcie powietrza z komory i wnętrza narzędzi, gwarantując najwyższą skuteczność sterylizacji.
Autoklawy przeznaczone do sterylizacji wybranych typów wsadu, określonych przez producenta urządzenia. Najczęściej obejmują narzędzia lite, nieopakowane oraz w niektórych przypadkach również inne materiały — w zależności od modelu.
Stanowią rozwiązanie pośrednie pomiędzy klasą N a B. W porównaniu do klasy N oferują rozszerzoną funkcjonalność, np. dodatkowy program suszenia wsadu po zakończeniu procesu sterylizacji.
Podstawowa klasa sterylizatorów parowych, często błędnie określanych jako „autoklawy kosmetyczne”. Nie są wyposażone w pompę próżniową, co ogranicza ich zastosowanie.
Przeznaczone są wyłącznie do sterylizacji prostych narzędzi litych, nieopakowanych. Nie nadają się do sterylizacji pakietów ani narzędzi o budowie porowatej lub kanałowej.
Autoklawy medyczne – wymagania normy EN 13060
Autoklawy stosowane w gabinetach stomatologicznych, salonach kosmetycznych czy klinikach weterynaryjnych to najczęściej kompaktowe sterylizatory parowe klasy B, spełniające wymagania normy EN 13060.
Norma ta określa szereg wymagań, które muszą być spełnione, aby zapewnić bezpieczeństwo użytkowania oraz skuteczność procesu sterylizacji.
Bezpieczeństwo pracy
- Możliwość zamknięcia drzwi bez ich zablokowania przed rozpoczęciem cyklu
- Automatyczna blokada drzwi w trakcie trwania sterylizacji
- Możliwość awaryjnego otwarcia drzwi (np. w przypadku braku zasilania lub przerwania cyklu).
Ochrona sterylności
- System doprowadzania powietrza do komory wyposażony w filtr bakteriologiczny, zapobiegający wtórnemu skażeniu podczas wyrównywania ciśnienia.
Wymagane wyposażenie autoklawu
Autoklaw medyczny powinien być wyposażony w:
- czujnik temperatury wewnątrz komory sterylizacyjnej
- czujnik ciśnienia w komorze
- system rejestracji procesu (USB, karta SD) z możliwością archiwizacji
- automatyczny system sterowania, z zaprogramowanymi cyklami sterylizacji.
Systemy bezpieczeństwa i kontroli
- Możliwość awaryjnego przerwania cyklu bez zagrożenia dla użytkownika
- Rejestracja przerwania cyklu jako nieprawidłowości w dokumentacji
- System informujący o błędach i odchyleniach od parametrów procesu
- Rejestracja wszystkich nieprawidłowości w systemie archiwizacji.
Zabezpieczenia techniczne
- Zawór bezpieczeństwa chroniący przed nadciśnieniem i parą wodną
- Certyfikacja potwierdzająca jego prawidłowe działanie.
Dokumentacja autoklawu i wymagania UDT
Autoklaw to nie tylko urządzenie, ale również kompletna dokumentacja techniczna. Bez niej nie ma możliwości prawidłowej rejestracji w Urzędzie Dozoru Technicznego ani przejścia kontroli prowadzonych przez Państwową Inspekcję Sanitarną.
Każdy autoklaw powinien być wyposażony w następujące dokumenty:
Instrukcja obsługi (w języku polskim)
Powinna zawierać:
- parametry techniczne urządzenia
- informacje dotyczące instalacji w miejscu pracy
- szczegółowy opis obsługi
- procedury postępowania w razie awarii
- zasady bezpiecznej eksploatacji
- czynności konserwacyjne i sposób ich wykonania
- kody błędów wraz z opisem reakcji
- wymagania dotyczące jakości wody
- opis programów sterylizacyjnych
- charakterystykę systemów bezpieczeństwa
- schemat elektryczny i hydrauliczny
- specyfikację techniczną.
Dokumenty techniczne i certyfikaty
- certyfikat CE oraz deklaracja zgodności
- certyfikat PED dla komory sterylizacyjnej
- rysunek techniczny komory
- certyfikat zaworu bezpieczeństwa (zgodny z jego nastawą i numerem seryjnym)
- schemat układu hydraulicznego i elektrycznego
- paszport techniczny z wpisanymi wartościami charakterystycznymi i wbitym przeglądem zerowym potwierdzającym sprawność autoklawu.
Zgłoszenie autoklawu do UDT
Autoklaw jako urządzenie ciśnieniowe podlega nadzorowi UDT.
W zależności od pojemności komory obowiązują różne formy dozoru:
- do 20 litrów (włącznie) → dozór uproszczony
- powyżej 20 litrów → dozór pełny
Obowiązek ten wynika z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie warunków technicznych dozoru urządzeń ciśnieniowych.
Zacznijmy od podstaw — posiadanie autoklawu nie jest obowiązkowe. Obowiązkowe jest natomiast stosowanie sterylnych narzędzi podczas wykonywania zabiegów.
Oznacza to kilka możliwości:
- korzystanie z usług zewnętrznej sterylizatorni
- używanie narzędzi jednorazowych
- sterylizacja narzędzi we własnym autoklawie.
Podczas kontroli Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawdza sterylność narzędzi, a nie sam fakt posiadania autoklawu.
Jaki autoklaw wybrać?
Decydując się na zakup autoklawu, warto odpowiedzieć sobie na kilka kluczowych pytań. Najważniejsze z nich brzmi: jaki typ urządzenia będzie odpowiedni do Twojej pracy?
Niezależnie od tego, czy prowadzisz salon kosmetyczny, gabinet stomatologiczny czy klinikę medyczną: najlepszym i najbezpieczniejszym wyborem jest autoklaw klasy B.
Dlaczego?
- umożliwia sterylizację każdego rodzaju wsadu
- sterylizuje narzędzia opakowane i nieopakowane
- radzi sobie z materiałami porowatymi i kanałowymi
- spełnia najwyższe standardy.
Jak dobrać wielkość autoklawu? Aby zrobić to prawidłowo konieczne jest odpowiedzenie sobie na kilka kluczowych pytań:
- jaką ilością miejsca dysponujemy, by zmieścić autoklaw w sterylizatorni? Co nam po dużym autoklawie, który nie zmieści się na blacie przeznaczonym do instalacji autoklawu?
- jakie wymiary mają najdłuższe i najszersze z narzędzi jakie poddawać będziemy sterylizacji? Autoklaw mający zbyt małą komorę sterylizacyjną stanie się bezużyteczny w konfrontacji z długimi lub szerokimi narzędziami.
- ile pakietów zamierzamy jednorazowo sterylizować?
Autoklawy małe (do 12 litrów)
Do tej grupy należą autoklawy o pojemności komory sterylizacyjnej poniżej 10 litrów. To rozwiązanie szczególnie cenione w mniejszych gabinetach — tam, gdzie liczy się każdy centymetr przestrzeni.
Zalety:
- kompaktowe rozmiary – zajmują niewiele miejsca
- atrakcyjna cena zakupu
Wady:
- ograniczona pojemność komory
- konieczność wykonywania kilku cykli przy większej ilości narzędzi
Autoklawy średniej wielkości (18 – 23 litry)
Najbardziej uniwersalne i najczęściej wybierane autoklawy. Oferują znacznie większe możliwości niż modele małe, a jednocześnie nie wymagają tyle miejsca co duże sterylizatory. Pojemność komory w zakresie 18–23 litrów w pełni pokrywa potrzeby większości gabinetów medycznych, stomatologicznych oraz salonów kosmetycznych.
Co zyskujesz?
- większą komorę → możliwość sterylizacji większych wsadów
- swobodę pracy → mniej cykli w ciągu dnia
- kompatybilność z większością narzędzi (również większych)
- realną oszczędność czasu.
Jeśli masz miejsce na taki autoklaw, zdecydowanie warto go rozważyć. To kompromis idealny — między rozmiarem, możliwościami i wygodą pracy.
Autoklawy duże (29 – 45 litrów)
Autoklawy o pojemności 29–45 litrów to rozwiązania przeznaczone do pracy z dużymi wsadami oraz narzędziami o niestandardowych wymiarach — długimi, szerokimi lub wysokimi. Najczęściej wykorzystywane są w profesjonalnych sterylizatorniach oraz placówkach o dużym obciążeniu:
- szpitale i kliniki medyczne
- duże gabinety stomatologiczne i weterynaryjne
- laboratoria.
Duże autoklawy często pracują równolegle z modelami średniej wielkości. Przy mniejszym obciążeniu używany jest autoklaw średni, przy dużej liczbie pakietów wchodzi do gry autoklaw duży. Dzięki temu sterylizatornia działa elastycznie i wydajnie. Duże autoklawy odnajdują się także w laboratoriach, branży spożywczej, farmaceutycznej a nawet w zakładach wytwarzających produkty sterylne. Szczególnie jeśli posiadają program umożliwiający sterylizację płynów i pożywek, jak oferowana przez autoklawy firmy Tinget GmbH seria Aqua.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze marki autoklawu?
Gdy wybór wielkości autoklawu mamy już za sobą, kolejnym kluczowym krokiem jest wybór producenta. To właśnie marka w dużej mierze decyduje o jakości wykonania, kompletności dokumentacji oraz dostępności serwisu. Na rynku największym zaufaniem cieszą się urządzenia takich producentów jak: Tinget, Enbio, Cominox, Euronda, Mocom, Melag oraz W&H.
Wsparcie po zakupie ma znaczenie
Decydując się na zakup autoklawu, warto upewnić się, że nie zostaniesz pozostawiony bez wsparcia po jego uruchomieniu. W przypadku urządzeń medycznych to niezwykle istotny aspekt. Zakup od przypadkowych pośredników, bez jasno określonej siedziby i zaplecza technicznego, wiąże się z realnym ryzykiem. Podmioty takie często nie oferują wsparcia posprzedażowego, a ich wiedza na temat obsługi urządzeń bywa ograniczona.
Na co zwrócić uwagę?
- czy sprzedawca zapewnia szkolenie z obsługi autoklawu
- czy oferuje wsparcie serwisowe i dostęp do części zużywających się
- czy posiada zaplecze techniczne i doświadczenie w sprawnym i zgodnym z normami procesie usuwania usterek.
REKLAMA
